Stelt u zich een ruig berglandschap voor, in de verte een met sneeuwbedekte top van een van de hoogste bergen van de wereld, gletsjers die tot in het dal rijken, meren gevuld met blauwgroen ijskoud water en dan, wanneer het eindelijk voorjaar is in het hoger gelegen dal, een zee van bloemen in allerlei kleuren met wit over een zachte roze tot en met krachtig roze, dat is het Hunza dal in het noorden van Pakistan. In de zomer veranderen de bestuifde bloemen zich in vruchten als abrikozen, appels, kersen, amandelen en walnoten.

Het zijn deze abrikozen en amandelen waaruit de abrikozenpit- en amandelolie gewonnen wordt, dat voor de Fair Squared producten gebruikt wordt. Het Hunza dal staat sinds eeuwen bekend om zijn vruchten en noten. De Fair Trade Mountain Fruit company begon in 2000 een fair trade programma in het Hunza dal op te bouwen. In de afgelopen jaren werden met de fair trade premie schoolboeken gekocht, scholieren kregen studiebeurzen, er werden speelplaatsen ingericht, electriciteitsgeneratoren en bewateringsprojecten aangelegd. Maar het fair trade geld heeft niet alleen levensomstandigheden verbeterd: ‘Door de eerlijke handel is het vanzelfsprekend geworden dat vrouwen ook een bepaalde baan hebben en een leidende positie overnemen’, zegt Richard Friend, die vanaf het begin betrokken was bij het Hunza dal fair trade project. Een enorme vooruitgang voor vrouwen in een moslimomgeving. De meeste bewoners van het Hunza dal zijn Ismaeliten, een moslim groepering die wereldwijd bekend staat voor hun steun aan wetenschap en kunst en de bevordering van school- en bijscholing voor jongens en meisjes.

Maar nog steeds is het een feit, dat de 200 personen tellende medewerkersgroep van beide verwerkingscentra voor vruchten en noten in het Hunza dal bijna uitsluitend uit vrouwen bestaat en zowaar beide onderdelen door vrouwen geleid worden. Dit is een resultaat dat veel mannen in de regio anders lieten denken en ze dwong hun vooroordelen los te laten. Aan het oogsten nemen vrouwen en mannen deel. De abrikozen worden in hetzelfde dorp gedroogd. Na een paar dagen kunnen de pitten verwijderd worden. Ze worden verzameld en voor de verwerkingsmachine naar Damas gestuurd, waar de noot gekraakt wordt en de nootachtige kernen verwijderd worden. Ongeveer 30% van de abrikozenkernen breken daarbij uit elkaar, de kleinere stukjes zijn ideaal om olie uit te persen; de abrikozenpitolie die wij gebruiken. (Voor de amandelolie is het proces vergelijkbaar).

Hoe de fair trade middelen gebruikt worden besluit het Producentencomite, waar rond de 6.000 boeren uit de verschillende delen van het dal toe behoren, waaronder meerdere vrouwen en uiteraard de beide vrouwen die het verwerkingsbedrijf leiden. Het duurt ongeveer acht maanden tot de verzamelde oogst verwerkt is; in de overige vier maanden worden de hallen en bureaus gebruikt om naaicursussen te organiseren of via workshops andere vaardigheden bij te brengen die de vrouwen helpen om een extra inkomen te verdienen.

De eerlijke handel heeft er toe bijgedragen, dat het leven in het Hunza dal is verbeterd. Maar om in dit dal te overleven blijft moeilijk, niet alleen vanwege de extreme temperaturen (na maandelange vorst volgt extreme hitte in de zomer) of omdat de meeste dorpen afgelegen liggen: de nationale Highway 35, beter bekend als de Karakorum snelweg, werd in de jaren 70 gebouwd en verbond het Hunza dal met Peshawar en Islamabad in het zuiden en met China in het noorden.

In 2010 werd een deel van de N35 onder een zandmassa van een enorme aardverschuiving begraven, waardoor er een dam onstond en het water van de rivier niet verder kon stromen. Achter de dam onstond een groot meer waardoor duizenden mensen hun overstroomde dorpen moesten verlaten. Het gevaar bestaat nog altijd dat het water uit het meer het puin van de dam doorbreekt, waardoor het complete dal overstroomt. En dan zijn er nog de gevaren van de politieke situatie in Paktistan.

Photo credit: Tropical Wholefoods