Oldukca transparan olmaya çok önem veriyoruz. FAIR SQUARED sitesinde ve FAQ larda sor-ularınıza cevap bulamıyorsanız, bize irtibat formunu kullanarak E-Mail yazınız.

„Adil“ – çok kullanılan kelime

Bu arada adil ticaret ile bağlı bir çok kavram oluştu:

Adil Ticaret: adil ticaret diyince alışverişte adil bir davranış anlaşılır. Bunun için önlemli konular iş hakları, gümrük, sübvansiyon ve iş partnerlerimizle dürüst işbirliği.

Adil Ticaret: Bu kavram adil ticaret hareketini kast ediyor ve aynı amaç ile başka adil ticareti destekleyen ve sertifikalayan şirketleri ve organizasyonları da kast ediyor. Önemli olan adil ticaretin prensiplerini dikkat edip uygulamaları ve dünya ticaretini desteklemeleri.

Adil Ticaret: Fairtrade International (FLO) nun, adil ticaret pazarlama organizasyonun ve adil ticaret üretici örgülerin faaliyeti kast edilir. Fairtrade birliği ürün ve üreticileri FLO (Fairtrade International) standartlara göre sertifikalıyor.

Adil ticaret ney demek?
Fairtrade yani adil ticaretin merkezinde günyedeki insanlar bulunur. Hedef küçük çiftçilerin ve işçilerin desteklenmeleri ve dünya piyasasında durumlarını düzeltmektir. Yalnız uluslararası Fairtrade standartlarını yerine getiren ürünler Fairtrade mühürünü taşıyabiliyor. Standartların önemli parcası mesela:

• Işçiler, plantasyon işçileri ve üreticiler garanti minimum maaş alıyorlar. Ve yaşam ve calışma sartlarını düzeltmek için destekleniyorlar.
• Üreticilerin ürünlerini adil fiyatlarla pazarlamak için garantileri var.
• Adil ticaret fiyatları üretim masraflarını ve geçimini sağlayabilecek yükseklikte olması gerekiyor.
• Sağlığa zararli olabilecek, zorunlu iş, ayrımcılık ve çocuk işçiliği yasaktır.
• Üretici gruplar adil ticaret primi aliyorlar. Bununla sosyal projeler, öğrenim ve tıbbi bakım uygulanabiliyor.
• Uzun sürecli anlaşmalar sayesinde üreticiler geleceklerini daha güvenli tasarlayabiliyorlar.
• Adil ticaret üreticileri ekolojik tarım gerçekletirebilmek için destekliyor. Bio ürünleri için zam ödeniyor. Çevresel standartlar kimyasallar kullanmayı kısıtlıyor.
• Diyalog, saydamlık ve gösterilen saygı üzere uluslararası ticarette adil ticaret eşitliği yaratıyor.
Tüketiciler adil ticaret ürünleri kullanarak gelişme yardimi edip yoksulluğu yenmeye destek oluyorlar. Adil ticaret etik davranmak, sürdürülebilirlik ve saydamlık demektir. Şu an 1.3 Milyon küçük çiftçiler ve işçiler yaklasık 70 ülkelerde adil ticaretten yararlanabiliyorlar.
Neden bazı ürünler üzerinde adil ticaretten geldikleri uyarısı bulunur ama sertifikası görünmez?

Bazı oranizasyonlar uzun yıllardır adil ticareti desteklemek için çaba gösteriyor. Çoğu organizasyonlar Fairtrade sertifikalamasından önce kuruldu. Bu organizasyonlar kısmen adil ticaret standartları henüz olmayan ürünlerde sunuyorlar – örneğin el sanatları.

Adil ticaret veya adil ticaretli ürün korumalı bir kelime değildir. Bu yüzden bazı adil ticaretten geldiği iddia edilen ürünler üzerine daha fazla bilgi edinmek önemlidir.

Fair Lable Organizasyonu
Fairtrade International, kıszaca FLO, ulusal Fairtrade organizasyonun konfederasyonudur. Bu birlik 1997 senesinde Bonn da kuruldu. Hedefleri bir çok çeşitli standart ve zertifika ile adil ticareti birleştirmekti. FLO nun iki kısmı var:

• FLO e.V. şartlar ve prensipleri gelişitiriyor Fairtrade sertifikasını alabilmek için.
• FLO-CERT (Flo Certification) bu prensiplerin dikkat edilmesine dikkat ediyor. Bu içeriklerin gerçekten adil olduğunu garantiliyor. Uluslararası Fairtrade sistemi bugün üç üretici birleşiminden oluşuyor, 25 ulusal adil ticaret organizasyonu, FLO e.V. ve FLO-CERT. Adil ticaret organizasyonları kendi ülkelerinde mühürleri veriyorlar. Mesela Almanya da TransFair e.V. veriyor, Isviçrede Havelaar kurumu ve Avusturya da Fairtrade Österreich. Üretici birleşimi ağı Latin Amerika, Afrika ve Asya da bulunan çeşitli üretici gruplarını temsil ediyor (CLAC: Coordinadora Latinoamericana y del Caribe de Comercio Justo, AFN: African Fairtrade Network und NAP: Network of Asian Producers).

FLO nun Fairtrade mühürü adil ticaret forum un tahminine göre en tanınmış ve çok dikkatle verilen kalite işaretidir. Sertifikayı alan ürünler adil üretilen ürünler veya adil ticaretten gelen içerikler mesela kahve, muz, pamuk, kozmetik ayrıca odun ve altın.

Fairtrade tam olarak ney yapıyor?

Uluslararası Fairtrade bir hükümet organizasyonu değildir. Fairtrade standartlarnının gelişmesine ve üretici grupların bakımından sorumludur. Uluslararası Fairtrade ulusal Fairtrade organizasyonların ve üretici grupları ağı nın konfederasyonudur (TransFair de ait). Fairtrade standartları tüm adil ticaret üreticiler için geçerlidir. Ürünlerini sertifikalandırması gereken şirketlerde Fairtrade standarlarını dikkat etmeleri gerekiyor. Tedarik zincirinde bulunan tüm ortaklarda: Mesela ithalatcı, ihracatcı ve lisans partnerleri.
Uluslararası Fairtrade üreticileri standartları gerçekleştirebilmek için destekliyor, adil ticaret sertifikayı alabilmek için ve böylece çiftçi işbirliğine yeni pazar fırsatı imkanlamak için yardım ediyor.

Uluslararası Fairtrade „Liaison Officer“ denilen kişiler ile çalışıyor. Onlar üreticilerin yanında bulunur ve üreticileri eğitim ve öğretim ve sertikalama için danışmanlık ile destekliyorlar. Ayrıca satıcılarla itribat kurmaya yardımcı oluyorlar.
Fairtrade standartları nedir?
Ekonomi, ekoloji ve sosyallık Fairtrade standartların üç direkleridir. Adil ticaretin kurallarını sunuyorlar. Her üretici ve satıcı bu kurallara uyması gerekiyor. Yalnız o zaman ürünlerine Fairtrade mühürünü veriyorlar.
Bu standartlar fakir ülkelerdeki çiftçilerin ve işçilerin yaşam şartlarını düzeltmek için geliştirildi.

Bu standartların gelişmesine uluslararası Fairtrade in özel bölümü bakıyor. Üreticiler, satıcılar ve uzmanlar ile birlikte geliştirildi.
Fairtrade standartları merkez beklentilerden oluşuyor („Core indicators“) ve denilen gelişme belirteçi („Development indicators“). Tüm önemli beklentil her üretici grupta dikkat edilmesi lazım adil ticaret sertifikayı alabilmek için. Ilk sertifikaları aldıktan sonra üreticilerin gelişme şartlarını yerine getirmeleri gerek. Bu şartlar daha geniş kapsamlı ve üreticilerin çalışma şartlarını düzeltiyor ve uzun süreli çevreyi koruma tedbirleri alınıyor.
FAIR SQUARED ürünlerin hangi içerikleri adil ticaretten geliyor?
Bir ürünün tüm içerikleri mümkün oldukca adil tiaretten sertifikalanmış halde kullanılmalı. Mesela kozmetik ürünlerin içinde eher kayısı çekirdeği yağı bulunuyorsa ve bu yağ adil ticaretten alınabiliyorsa mutlaka adil ticaretten alınmaıdır.
Ama tabiki şu anda adil ticarette bulunmayan içeriklerde vardır. Bu yüzden bunun payı adil olarak sayılmıyor. Cilt üzerinde kalıp emilen ürünler „Leave On ürünleri“ içinde bulunan adil ticaret payı yüzde 5 olması gerekiyor. Yıkadığımız ürünlerde (örneğin sabunlar) adil ticaret payı en az yüzde 2 olması gerekiyor. Bu netice ilk açıda pek adil görünmüyor.

Ama: mesela su içeriği adil olarak bulunmuyor, ve bir çok kozmetikte yüzde 90 payı su vardır. Tüm adil ticaret kozmetiklerin su payı özellikle gösteriliyor (Islak ağırlığı). Su payını dışarı sayarsak, kuru içerik payı yüzde hesabıyla tabiki daha yüksek olur. Bunlar adil ticaretin kuralları. Su payı hesaplanmazsa FAIR SQUARED ürünlerin adil payı yüzde 35´i geçiyor. Diğer kalan yüzde 65i kozmetiklerin doğal içerikler payı. Henüz hammaddelerin toplamı adil değil ama ürünlerin adil payını yükseltmek hedefimiz.
Adil ticaret üreticiler ve satıcılar nasıl kontrol ediliyor?
Üreticiler organizasyonu adil ticaret sertifikasını aldıktan sonra her yıl kontrol ediliyorlar. Her üç yıl sertifikalar yenilenmesi gerekiyor. Bunun için geniş kapsamlı inceleme yapılıyor.

FLO-CERT sertifikalama kurumu üretici ve satıcıları adil ticaretin standartlarını, ekonomi, ekoloji ve sosyal yönetim noktalarını yerine getiriyorlarmı diye sık kontrol altına alıyorlar. Ayrıca organizasyonlar üreticilerin primleri alabilmelerini kontrol ediyorlar.

FLO-CERT uluslararası Fairtrade in bağımsız bir sertifika şirketi.
Yaklaşık 115 ülkelerde üreticiler ve satıcıların ürünlerini standartlara göre sertifikalıyırlar. Müfettişler düzenli olarak adil ticaretin standartlarını kontrol ediyorlar.
Paralar üreticilere gercekten ulaşıyormu?

Öncelikle FAIR SQUARED adil ticarette mevcut olan içerikleri üreticilerden alıyor ve Fair Label organizasyonu (FLO) düzenli olarak gözetliyor. Hem minimum fiyat hemde Prim ödeyerek işçilerin ve ailelerin yaşama şartlarını düzeltebilmek için yardım ediyorlar.
Fairtrade (FLO) üzere dış gözetlemesi tüm ortaklar için önemlidir. Böyleve tüketiciler adil ticaret paralarının hak edenlere ulastıgından emin olabilirler. Çünki dolandırıcılarda (Fairwasher) var malesef. Adil ticaret diye reklam yapıyorlar ama ürünlerinin içeriklerin nerden geldiği kontrol edilemiyor.

Adil ticaret mühürünün temeli güvendir.
Bunun dışında üreticilerimizi şahsen ziyaret ediyoruz. Ve her seferinde yeniden etkileniyoruz ve adil ticaretin ne kadar hayat şartlarını düzeltebildiğini görüyoruz.

Adil ticarete karşı kritik noktalar

Bir çok çeşitli adil ticaret sertifikası veren inisiyatifler olduğu için ve adil ticaretin dünya siyasetinden etkilendiği için bazı tüketicilerin gerçekten adilmi diye sormaları haliyle oluyor.

Çok sorulan soruları / verilen kritikleri topladık. Mümkün oldukca cevapladık. Daha fazla bilgi edinmek isterseniz Flo / Max Havelaar websitesinden alabilirsiniz:

• Sertifikalama masrafları üreticiler için yüksek. Bu halde sertifika veren yararlanıyor. Ve sürekli yeni mühürler icat ediyorlar. Cevapımız: Fairtrade sisteminde mali durumu iyi olmayan üreticiler için bir fond var bu durumda yardım eden ve sertifika almayı imkanlayan.

• Adil ticaret lisans ücreti bir ürünün son fiyatı üzerine yüzde hesabıyla hesaplanıyor (mesela kozmetik yüzde 3) adil ticaret payına dikkat etmeden. Cevapımız: Bu doğru, ama bu kozmetikte lisans ücretine yararlı oluyor. Çünki bir çok kozmetiklerin içeriği yüzde 80´i sudur. Ve su adil olarak bulunmuyor.
• Çiftciler Fairtrade in yaptığı zamdan yalnız küçük bir kısmımını alabiliyorlar. Cevapımız: Avrupada yapılan ticaret dağıtma için yüksek net marj alıyor ve bu konuda şikayetci olunabilir. Ama adil ticaret çiftçilerin umurunda değil. Çiftçi mümkün oldukca çok hammadde satmak istiyor. Ve bunu yapabilmek için Avrupa da çok iş partnerlerine ihtiyacı var. Ama Avrupa da bulunan ticaretcilerin işide pek kolay değil. Eğer onun giderlerini hesaplarsak onun içinde sonunda fazla kazanç kalmıyor.

• Fairwasher olanlar yalnızca bir ürün sertifikalandırabiliyorlar. Cevapımız: Bu doğru, ama kime güendiklerine tüketiciler sonunda kendileri karar veriyorlar.

• Göçmen işçilerde var. Onlar adil ticaret minimum maaşını alamıyorlar. Cevapımız: Evet, ama bu Fairtrade sisteminde olan bir eksiklik. Ama bunun üzerinde çalışıyorlar. Bilgimize göre FAIR SQUARED parnterlerini etkilemiyor bu konu.